Logo

Εκκλησία και θρησκευτική εκπαίδευση

Η Ορθοδοξία στη Φινλανδία

Οι πληροφορίες αυτής της σελίδας παρέχονται από τον Σύνδεσμο Ελλήνων Φινλανδίας (ΣΕΦ) για γενική καθοδήγηση και προσανατολισμό. Δεν αποτελούν επίσημη κρατική ενημέρωση και ενδέχεται να μην είναι πάντα πλήρως ενημερωμένες, καθώς οι διαδικασίες και οι κανονισμοί μπορεί να αλλάξουν. Η ελληνική κοινότητα καταβάλλει προσπάθεια για ακρίβεια και υποστήριξη, αλλά δεν φέρει ευθύνη για πιθανές αλλαγές, καθυστερήσεις ενημέρωσης ή λάθη.

Τελευταία ενημέρωση περιεχομένου: Ιανουάριος 2026.

Εκκλησιασμοί σε ναούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φινλανδίας

Η αυτόνομη Εκκλησία της Φινλανδίας, που στα τέλη του 2024 αριθμούσε περίπου 56.000 μέλη, τελεί υπό την σκέπη του Οικουμενικού Πατριαρχείου και χρησιμοποιεί για το εορτολόγιό της το νέο ημερολόγιο, που σημαίνει ότι το Πάσχα δε γιορτάζεται τις ίδιες ημερομηνίες όπως στην Ελλάδα.

Κατόπιν μακρόχρονων προσπαθειών, στην περιοχή της ενορίας του Ελσίνκι τελούνται Θείες Λειτουργίες στην ελληνική γλώσσα την 3η Κυριακή κάθε μήνα - εκτός αν έχει κανονισθεί διαφορετικά - στον χώρο της εκκλησίας του πρεσβυτερίου Kotikirkko Apostoli Jaakobin, Herran veljen, ja suurmarttyyri Katariinan, στην διεύθυνση Liisankatu 29 A, 00170 Helsinki στον 4ο όροφο. Σε αυτές τις Θείες Λειτουργίες ιερουργεί ο πατέρας Peter και ενίοτε ο πατέρας Ιωάννης (ως φιλοξενούμενος από την ενορία του Τούρκου). Το πρόγραμμα των εκκλησιασμών δημοσιεύεται στο Facebook group του ΣΕΦ, καθώς επίσης και στην ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Εκκλησίας του Ελσίνκι.

Στην ορθόδοξη εκκλησία του Δήμου του Έσποο στην περιοχή Τάπιολα τελούνται Θείες Λειτουργίες στον ιερό ναό Tapiolan kirkko Pyhittäjä Herman Alaskalaisen kirkko, στη διεύθυνση Kaupin Kalliontie 2, 02100 Espoo. Μέρος αυτών των Λειτουργιών (Απόστολος και Ευαγγέλιο) τελούνται και στην ελληνική γλώσσα κάθε 4η Κυριακή του μήνα.

Στην ορθόδοξη εκκλησία του Δήμου του Τούρκου τελούνται Θείες Λειτουργίες στην ελληνική γλώσσα σύμφωνα με το πρόγραμμα που υπάρχει στην ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Ενορίας του Τούρκου, Pyhän Aleksandran kirkko στη διεύθυνση Yliopistonkatu 19 B 3, 20100 Turku. Στις Θείες Λειτουργίες ιερουργεί ο πατέρας και προϊστάμενος Ιωάννης Λαμπρόπουλος, τηλ. 050 357 3675, ioannis.lampropoulos@ort.fi.

Στην περιοχή της μητροπολιτικής περιοχής μπορεί κάποιος να εκκλησιασθεί και στις παρακάτω εκκλησίες:

  • Καθεδρικός ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Uspenskin katedraali, στη διεύθυνση Pormestarinrinne 1, 00160 Helsinki. Οι λειτουργίες γίνονται συνήθως στη φινλανδική γλώσσα.
  • Ιερός ναός Αγίας Τριάδας Pyhän Kolminaisuuden kirkko στη διεύθυνση Unioninkatu 31, 00170 Helsinki. Οι λειτουργίες γίνονται στη σλαβoνική-ρώσικη γλώσσα.
  • Ιερός ναός Προφήτη Ηλία στο ορθόδοξο κοιμητήριο Hautausmaan kirkko στη διεύθυνση Lapinlahdentie 2, 00180 Helsinki.
  • Παρεκκλήσιο στο ανατολικό Ελσίνκι Myllypuron kappeli Pyhittäjä Aleksanteri Syväriläisen kappeli, στη διεύθυνση Jauhokuja 3 B 2, 00920 Helsinki. Οι λειτουργίες γίνονται συνήθως στη φινλανδική γλώσσα.
  • Ιερός ναός της Αναλήψεως στο Δήμο της Βάνταα Tikkurilan kirkko, στη διεύθυνση Läntinen Valkoisenlähteentie 48, 01300 Vantaa. Οι λειτουργίες γίνονται συνήθως στη φινλανδική γλώσσα.
  • Εκτός περιοχής πρωτεύουσας στον ιερό ναό Αγίου Νεκταρίου Klaukkalan kirkko στη διεύθυνση Kuonomäentie 80, 01800, Klaukkala.

Θείες λειτουργίες τελούνται και σε άλλες πόλεις της Φινλανδίας, όπου υπάρχουν ορθόδοξες ενορίες. Πληροφορίες για το πρόγραμμα των εκκλησιασμών στους παραπάνω ιερούς ναούς βρίσκονται στην ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Εκκλησίας του Ελσίνκι.

Ιδιότητα μέλους και θρησκευτική ταυτότητα

Οι ορθόδοξοι χριστιανοί που μετοικούν στην Φινλανδία δεν γίνονται αυτομάτως επίσημα μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φινλανδίας. Η ιδιότητα του μέλους λαμβάνεται κατόπιν αιτήσεως και επικοινωνίας με τον εφημέριο της ενορίας μετεγκατάστασης. Η ιδιότητα του μέλους παρέχει δικαιώματα που αφορούν στη συμμετοχή στα μυστήρια της εκκλησιαστικής ζωής και δεν αναιρεί την χριστιανική ιδιότητα του μέλους της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας. Όλα τα επίσημα μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Φινλανδία είναι υποχρεωμένα να πληρώνουν φόρο από 1,75% έως 2,25%, ώστε να απολαμβάνουν τα δικαιώματα που παρέχονται από την Εκκλησία χωρίς επιπρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.

Επιπλέον, η ιδιότητα του μέλους παρέχει τη δυνατότητα εκπτώσεων σε κατασκηνώσεις της εκκλησίας, δωρεάν συμμετοχής σε τμήματα, που έχουν σχέση με δραστηριότητες παιδιών και εφήβων, και επίσης αγοράς οικογενειακού τάφου στο ορθόδοξο κοιμητήριο της εκκλησίας. Στα πλαίσια της σύσφιξης σχέσεων μεταξύ των ορθοδόξων και επιμόρφωσης σε θέματα ορθοδοξίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία διοργανώνει κατασκηνώσεις για παιδιά ηλικίας 7-14 ετών. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις θα βρείτε εδώ, ενώ όσοι ενδιαφέρονται να γίνουν μέλη μπορούν εδώ να βρουν τα στοιχεία επικοινωνίας των εφημέριων και εδώ τις σχετικές οδηγίες.

Σύμφωνα με τον Νόμο περί Θρησκευτικής Ελευθερίας, η θρησκευτική ταυτότητα ενός παιδιού γενικά αποφασίζεται κοινή συναινέσει από τους γονείς/κηδεμόνες του. Ένα παιδί δεν μπορεί να βαπτιστεί και να γίνει μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, εάν τουλάχιστον ένας τους γονείς/κηδεμόνες δεν είναι μέλος της. Σε περίπτωση που οι γονείς/κηδεμόνες επιθυμούν να αποχωρήσουν από μια θρησκευτική κοινότητα ή να ενταχθούν σε μια άλλη θρησκευτική κοινότητα και το παιδί έχει ήδη συμπληρώσει το 12ο έτος, οι γονείς/κηδεμόνες οφείλουν να ζητήσουν και τη δική του συγκατάθεση για την αποχώρηση ή την ένταξη. Εάν ένα παιδί έχει συμπληρώσει την ηλικία των 15 ετών και το ίδιο επιθυμεί να ενταχθεί σε μια διαφορετική θρησκευτική κοινότητα, οφείλει να ζητήσει τη γραπτή συγκατάθεση των γονέων/κηδεμόνων του.

Στο νομικό κείμενο προβλέπεται ότι, για την όποια αλλαγή, ένα 12χρονο παιδί πρέπει να δώσει άδεια στους γονείς του και ένα 15χρονο παιδί πρέπει να πάρει άδεια από τους γονείς του. Θεωρητικά, ο νόμος προϋποθέτει ότι η πρωτοβουλία προέρχεται από τους γονείς για παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και ότι τα παιδιά ηλικίας 15-17 ετών αναλαμβάνουν τα ίδια την πρωτοβουλία για αλλαγή. Μόνο όσοι έχουν συμπληρώσει την ηλικία των 18 ετών μπορούν να αποφασίσουν ανεξάρτητα οι ίδιοι για τη δική τους ένταξή σε κάποια θρησκευτική κοινότητα/Εκκλησία. (Για περισσότερες πληροφορίες Uskonnonvapaus - OKM - Opetus- ja kulttuuriministeriö και Lapsen ja nuoren uskonnolliset oikeudet - uskonnonvapaus.fi)

Θρησκευτική παιδεία στη Φινλανδία

Σκοπός της θρησκευτικής παιδείας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση είναι να παρέχει στους μαθητές μια ευρεία θρησκευτική και ιδεολογική γενική παιδεία. Η διδασκαλία περιλαμβάνει την εκμάθηση στοιχείων της θρησκείας του κάθε παιδιού, την εξερεύνηση του ποικίλου κόσμου των θρησκειών και τον στοχασμό για καλή και ηθική ζωή. Τα θρησκευτικά μαθήματα δεν έχουν ομολογιακό χαρακτήρα στη φινλανδική εκπαίδευση. Τα θρησκευτικά μαθήματα, δηλαδή τα θρησκεύματα και η φιλοσοφία της ζωής, διδάσκονται σε σχολεία γενικής εκπαίδευσης και σε λύκεια, αλλά όχι σε επαγγελματικές σχολές. Στο λύκειο οι μαθητές έχουν δικαίωμα για έξι διαφορετικά μαθήματα (kurssit) θρησκευτικών, εκ των οποίων μόνο τα δύο είναι υποχρεωτικά.

Στη βασική εκπαίδευση (στο θρησκευτικό τμήμα ενός σχολείου), όλοι οι μαθητές έχουν δικαίωμα να λάβουν διδασκαλία αντίστοιχη της δικής τους θρησκείας. Ως εκ τούτου, δικαίωμα στη διδασκαλία ορθόδοξων θρησκευτικών έχουν οι μαθητές των οποίων τουλάχιστον ένας από τους γονείς/ κηδεμόνες είναι ορθόδοξος χριστιανός, ανεξάρτητα αν είναι επισήμως εγγεγραμμένο μέλος στη Ορθόδοξη Φινλανδική Εκκλησία. Ο ελάχιστος αριθμός για τη δημιουργία τμήματος σε σχολείο οποιουδήποτε Δήμου για τη διδασκαλία μιας συγκεκριμένης θρησκείας είναι τρεις μαθητές, ανεξαρτήτως αν ανήκουν στη συγκεκριμένη θρησκεία, και κατόπιν αίτησης των γονέων/κηδεμόνων. Τα τμήματα διδασκαλίας οποιασδήποτε θρησκείας συγκροτούνται από μαθητές διαφόρων τάξεων και είναι συνήθως πολυεπίπεδα. Σε κάθε περίπτωση, μαθητές και κηδεμόνες ενημερώνονται από το σχολείο και την ιστοσελίδα του για το σχολικό πρόγραμμα σπουδών που ακολουθείται, το οποίο βασίζεται στο Εθνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (Koulun uskonnonopetus – Ortodoksisto). Σε περίπτωση προβλημάτων που σχετίζονται με τη διδασκαλία της εκάστοτε θρησκείας, οι γονείς/κηδεμόνες επικοινωνούν πρωτίστως με τον διευθυντή του σχολείου, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την εποπτεία της εφαρμογής του προγράμματος σπουδών.

Στην προσπάθεια των Δήμων να μειωθεί το κόστος λειτουργίας των σχολείων, ο κάθε Δήμος αλλά και οι διευθυντές των σχολείων έχουν τη διακριτική ευχέρεια να αποφασίσουν για τη σύμπτυξη θρησκευτικών τμημάτων διαφορετικών σχολείων σε ένα σχολείο. Αυτή η σύμπτυξη συχνά δυσκολεύει τις πρακτικές διαστάσεις της διδασκαλίας, καθώς εντείνει τα εγγενή ζητήματα ανομοιογένειας αμβλύνοντας τα περιθώρια βελτίωσης των συνθηκών για τον δάσκαλο και τους μαθητές που πρέπει να μετακινούνται σε άλλο σχολείο. Οι γονείς/κηδεμόνες δηλώνουν σε ποιο θρησκευτικό τμήμα διδασκαλίας επιθυμούν να φοιτήσουν τα παιδιά τους και ο διευθυντής του σχολείου επικυρώνει αυτή τη βούληση και αποφασίζει σχετικά. Σε περιπτώσεις διαφωνίας με την απόφαση αυτή, κρίνεται σκόπιμο αυτή να εκφραστεί προς το διευθυντή του σχολείου μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ή συνάντησης δια ζώσης.

Αν δεν υπάρχει δυνατότητα, λόγω ανεπαρκούς αριθμού μαθητών, οργάνωσης ορθόδοξης θρησκευτικής διδασκαλίας σε κάποιο σχολείο μετά από τις σχετικές ενέργειες, ο μαθητής μπορεί κατ' εξαίρεση να συμμετέχει σε Ευαγγελική Λουθηρανική θρησκευτική διδασκαλία, αλλά όχι σε διδασκαλία φιλοσοφίας ζωής. Σε ορισμένες ελάχιστες περιπτώσεις, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Φινλανδίας, μέσω της εκάστοτε ενορίας, μπορεί να αναλάβει τα έξοδα διδασκαλίας, αν δε βρεθεί κατάλληλη λύση μετά τη διαβούλευση με τους εκπαιδευτικούς φορείς του εκάστοτε Δήμου. Ο Γραμματέας ή ο Προϊστάμενος Εκπαίδευσης και Κατάρτισης της Φινλανδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας παρέχει επίσης συμβουλές και παρεμβαίνει σε περιπτώσεις ελλείψεων.

Σε περίπτωση που οι γονείς/κηδεμόνες δεν επιθυμούν να παρακολουθήσει το παιδί τους μαθήματα ορθόδοξης παιδείας και δεν είναι επισήμως μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φινλανδίας, μπορούν να επιλέξουν τη διδασκαλία θρησκευτικής κατευθύνσεως της αρεσκείας τους ή το μάθημα της φιλοσοφίας ζωής ( Elämän katsomustieto- ET) το οποίο απευθύνεται σε άθεους, σκεπτικιστές, αγνωστικιστές και άθρησκους.

Εγγραφή στο σχολείο και σε τμήμα θρησκευτικής εκπαίδευσης

Η εγγραφή στο κοντινότερο σχολείο του τόπου διαμονής της οικογένειας γίνεται για τους μαθητές της Α’ τάξης δημοτικού κατά την εαρινή περίοδο μετά από επίσκεψη στο σχολείο και γνωριμία με τους σχολικούς χώρους και με τους ανθρώπους που σχετίζονται με τη διδασκαλία των παιδιών. Σε περίπτωση αλλαγής σχολείου (μετακόμιση, μεταδημότευση), οι γονείς/κηδεμόνες επικοινωνούν με το διευθυντή και τη Γραμματεία του νέου σχολείου. Σε περίπτωση μετοίκησης από το εξωτερικό στη Φινλανδία, οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο σχολικό έτος, συνήθως ο μαθητής παρακολουθεί μαθήματα ένταξης για όσο χρειάζεται, σε ορισμένο για αυτόν τον σκοπό σχολείο και κατόπιν συνεχίζει στο κοντινότερο στον τόπο διαμονής του σχολείο.

Κατά την εγγραφή του μαθητή, οι γονείς/κηδεμόνες ενημερώνουν το σχολείο για το μάθημα της θρησκείας που προτιμούν, όπως έχει ήδη προαναφερθεί, και επιπρόσθετα για την ανάγκη συμμετοχής των παιδιών σε τμήμα μητρικής γλώσσας, εφόσον προσφέρεται η δυνατότητα στον συγκεκριμένο Δήμο. Η σχετική ενημέρωση, πλέον, από και προς τους υπεύθυνους του σχολείου γίνεται συνήθως μέσω της πλατφόρμας με την ονομασία Wilma (Wilmaan kirjautuminen - Wilma - Helsingin yksityiset ja valtion koulut), που χρησιμοποιούν τα σχολεία όλων των βαθμίδων, ή με ηλεκτρονικό μήνυμα στη Γραμματεία του σχολείου. Στην πόλη του Ελσίνκι παρέχεται επίσης η δυνατότητα εξυπηρέτησης για θέματα που έχουν σχέση με την εκπαίδευση μέσω του ιστότοπου ASTI.

Με την παράδοση των κωδικών πρόσβασης στο σύστημα Wilma στους γονείς/κηδεμόνες και στους μαθητές, που φοιτούν από την 5η δημοτικού και άνω, δίνεται η δυνατότητα ελέγχου της προόδου, των απουσιών και των παρατηρήσεων των διδασκόντων και επίσης η δυνατότητα ανταλλαγής μηνυμάτων με τους διδάσκοντες και το προσωπικό του σχολείου εν γένει. Οι μαθητές παραλαμβάνουν επίσης προσωπική διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για την άμεση ανταλλαγή σχολικών εργασιών σε ηλεκτρονική μορφή.

Οι γονείς/κηδεμόνες πρέπει να είναι σε εγρήγορση, καθώς είναι και εκείνοι υπεύθυνοι να παρακολουθούν την πρόοδο και τον αριθμό απουσιών των παιδιών τους μέσω του συστήματος Wilma, να επιβεβαιώνουν ότι τα παιδιά παρακολουθούν τα μαθήματα θρησκευτικής εκπαίδευσης που οι ίδιοι έχουν επιλέξει και να γνωστοποιούν μέσω του Wilma ή με ηλεκτρονικό μήνυμα στη Γραμματεία ή τη Διεύθυνση του σχολείου τυχόν παράπονα, παρατηρήσεις και ενστάσεις για εκπαιδευτικά θέματα.